Mối quan hệ giữa danh hiệu di sản thế giới và sự tăng trưởng du lịch

Abstract

Bài viết phân tích tổng thể các nghiên cứu thực nghiệm giai đoạn 1996–2024 về tác động của danh hiệu Di sản thế giới đối với phát triển du lịch. Kết quả cho thấy sự chuyển dịch từ kỳ vọng lạc quan sang cách tiếp cận thận trọng: danh hiệu này không tự động thúc đẩy tăng trưởng du lịch mà phụ thuộc lớn vào bối cảnh phát triển của từng điểm đến. Về kinh tế, danh hiệu có thể đóng vai trò như một “tín hiệu chất lượng” tại các quốc gia đang phát triển, nhưng lại trở thành “hiệu ứng thương hiệu hạn chế” tại các điểm đến đã bão hòa. Về xã hội, việc khai thác sau ghi danh có thể làm gia tăng xung đột lợi ích và tình trạng quá tải du lịch. Trên cơ sở đó, bài viết khẳng định Di sản thế giới không phải là giải pháp “đũa thần” cho phát triển du lịch, đồng thời đề xuất các định hướng như thiết lập cơ chế quản trị đa phương, bảo đảm phân bổ lợi ích công bằng và tích hợp danh hiệu vào chiến lược phát triển bền vững nhằm hài hòa giữa bảo tồn và khai thác.