Tỷ lệ nắm giữ tiền mặt và giá trị doanh nghiệp trong bối cảnh hạn chế tài chính

Abstract

Nghiên cứu này xem xét mối quan hệ giữa tỷ lệ nắm giữ tiền mặt (TM) và giá trị doanh nghiệp (Q) trong điều kiện tồn tại hạn chế tài chính (HCTC) cho các doanh nghiệp tại Việt Nam. Dữ liệu thu thập từ 480 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội giai đoạn 2014–2024. Mô hình nghiên cứu mang tính phi tuyến, sử dụng hạn chế tài chính làm biến điều tiết và ước lượng bằng phương pháp System GMM (SGMM) với sai số được hiệu chỉnh Windmeijer. Kết quả cho thấy khi không xét đến hạn chế tài chính, tiền mặt không ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi đưa hạn chế tài chính vào mô hình, mối quan hệ giữa tiền mặt và giá trị doanh nghiệp trở nên phi tuyến. Với nhóm doanh nghiệp ít bị hạn chế tài chính, quan hệ này có dạng chữ U; ngược lại, với nhóm chịu hạn chế tài chính, quan hệ chuyển sang hình chữ U ngược cho thấy sự tồn tại của một mức tiền mặt tối ưu. Nghiên cứu có ba hàm ý: (i) chính sách tiền mặt cần tùy chỉnh theo mức ràng buộc; (ii) nhà đầu tư nên đánh giá tiền mặt trong bối cảnh hạn chế tài chính; (iii) cơ quan quản lý hỗ trợ tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ.