Mối quan hệ giữa quyền tiếp cận thông tin với trách nhiệm bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật cá nhân, bí mật nhà nước theo pháp luật Việt Nam và kiến nghị hoàn thiện

Abstract

Bài viết phân tích mối quan hệ giữa quyền tiếp cận thông tin với trách nhiệm bảo vệ các loại bí mật được pháp luật Việt Nam ghi nhận, gồm bí mật nhà nước, bí mật kinh doanh và bí mật cá nhân. Trên cơ sở làm rõ vị trí của quyền tiếp cận thông tin trong cấu trúc quyền con người và vai trò minh bạch trong kiểm soát quyền lực nhà nước, nghiên cứu chỉ ra sự khác biệt về bản chất pháp lý, phạm vi bảo vệ và cơ chế điều chỉnh của từng loại bí mật, từ đó, làm nổi bật tính chất phức hợp của mối quan hệ giữa minh bạch và bảo mật. Đồng thời, phân tích các nguyên tắc điều chỉnh như tương xứng, cân bằng lợi ích và kiểm soát tư pháp, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam, qua đó, nhận diện những khoảng trống trong cơ chế bảo đảm thực thi quyền tiếp cận thông tin. Trên cơ sở tham chiếu kinh nghiệm quốc tế, nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật nhằm bảo đảm cân bằng hợp lý giữa yêu cầu minh bạch và bảo vệ các lợi ích cần giữ bí mật trong bối cảnh chuyển đổi số và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.