Những điểm tương đồng và khác biệt giữa tư tưởng pháp quyền hiện đại và học thuyết pháp trị của Hàn Phi

Abstract

Giới nghiên cứu triết học, lịch sử và luật học đều đã từng tiếp cận và không quá xa lạ với học thuyết pháp trị của nhà chính trị, tư tưởng lỗi lạc Hàn Phi. Học thuyết của ông đã tạo nền tảng và cơ sở cho việc xây dựng bộ máy nhà nước và pháp luật ở Trung Quốc và một số nước Á Đông khác, trong đó có Việt Nam. Hai từ “pháp trị” đã gắn liền với tên tuổi Hàn Phi và học thuyết chính trị pháp lí quan trọng của ông. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập và phát triển về mặt tư tưởng, quan niệm “pháp quyền” theo cách hiểu của giới triết học pháp quyền phương Tây đang bắt đầu du nhập vào Việt Nam và xuất hiện ngày càng nhiều trong nghiên cứu cũng như thực tiễn. Bài viết nhằm làm sáng tỏ quan niệm về nhà nước pháp quyền hiện đại trong sự so sánh với học thuyết pháp trị của Hàn Phi, nhằm giúp người đọc thấy được những điểm tương đồng và khác biệt cơ bản giữa chúng.